Spis treści: Działanie katalizatora ⇓ Tryb pracy z katalizatorem ⇓
Działanie katalizatora
W samochodzie katalizatorem jest cząstka ceramiczna pokryta metalami szlachetnymi - platyną i rodem, umieszczona w specjalnym pojemniku. Spaliny, przepływając przez ten pojemnik, opływają cząsteczki o bardzo dużej całkowitej powierzchni czynnej. Całkowita ilość metali szlachetnych zawartych w katalizatorze wynosi 2-3 gramy. Dzięki trzystopniowemu katalizatorowi możliwe jest pozbycie się takich szkodliwych substancji jak CO, CH i CNx.
CO i CH utleniane są przez tlen i przekształcają się w nieszkodliwy dwutlenek węgla CO₂.
Aby zneutralizować NOx, stosuje się reakcję chemiczną mającą na celu usunięcie tlenu. W wyniku tego powstaje azot (N2O) i CO2O. Obie substancje są nieszkodliwe.
Katalizator działa tylko w określonych warunkach. Aby to nastąpiło, musi być zachowany pewien stosunek paliwa do powietrza. Największą trudnością jest utrzymanie tej proporcji na stałym poziomie przy zmianie warunków pracy. To jest zadanie regulacji lambda.
Katalizator może działać tylko wtedy, gdy temperatura osiągnie 300°C. Zazwyczaj trwa to 25–28 sekund, ale w warunkach ruchu miejskiego może to potrwać do trzech minut. Z drugiej strony katalizator jest bardzo wrażliwy na przegrzanie. Przy temperaturze 900°C jego wydajność gwałtownie spada. W temperaturze 1200°C może ulec zniszczeniu.
Uwaga: Jeśli pojazd jest wyposażony w katalizator, należy stosować benzynę bezołowiową. W przypadku stosowania benzyny ołowiowej, katalizator przestaje działać po 2-3 uzupełnieniach.
Tryb pracy z katalizatorem
W przypadku eksploatacji pojazdu z katalizatorem resztki niespalonej mieszanki są szczególnie niebezpieczne, ponieważ mogą zapalić się wewnątrz gorącego katalizatora, a temperatura może przekroczyć poziom krytyczny. W rezultacie katalizator może się częściowo stopić i przestać działać.
Dlatego:
- Toczenie, praca na biegu jałowym i holowanie pojazdu nie stanowią żadnego problemu, jeśli rozrusznik nie jest w stanie uruchomić silnika z powodu rozładowanego akumulatora.
- Niedopuszczalne jest uruchamianie silnika na siłę, ponieważ powoduje to przedostanie się do układu wydechowego dużej ilości niespalonego paliwa, co może uszkodzić gorący jeszcze katalizator.
- Jeżeli w zapłonie występują przerwy, które mogą świadczyć o jego uszkodzeniu, należy podjąć niezwłoczne działania naprawcze. Podczas dalszej jazdy należy unikać wysokich obrotów silnika.
- Niewielkie ilości niespalonej mieszanki nie stanowią zagrożenia, zwłaszcza jeżeli przedostaną się do zimnego katalizatora.
- Do przegrzania katalizatora nie może dojść podczas długotrwałej jazdy z pełnym gazem, gdyż w tym trybie katalizator ulega schłodzeniu.
Oprócz:
- W letnie upały po kilkudniowej suszy nie należy parkować samochodu na suchej trawie. W niesprzyjających warunkach może dojść do pożaru pod pojazdem.
- Podczas montażu osłony podwozia nie należy dopuścić, aby dotykała ona katalizatora ani osłon termicznych.
- Od czasu do czasu należy podeprzeć samochód i sprawdzić, czy osłony termiczne nie są uszkodzone lub czy ich nie brakuje.
Co jeszcze warto wiedzieć:
- Duże zużycie oleju nie jest szkodliwe dla katalizatora. Ponieważ ropa naftowa składa się zasadniczo z tych samych składników co benzyna. Spalony olej zostaje dezaktywowany przez katalizator w taki sam sposób jak spalone paliwo.
- Dodatki do paliwa i oleju silnikowego nie szkodzą katalizatorowi.
- Uszkodzenia konwertera katalitycznego lub sondy lambda można wykryć wyłącznie poprzez prawidłowe przeprowadzenie badania spalin. Katalizator uszkodzony na skutek działania wysokiej temperatury można rozpoznać po odgłosie stukania, ponieważ wypełniacz ceramiczny po częściowym stopieniu kruszy się i zaczyna toczyć się wewnątrz metalowego pojemnika.